الشيخ رسول جعفريان

83

رسائل حجابيه (فارسى)

برخى ديگر ، تنها به فهرستى كه خود مؤلف براى آثارش تأليف كرده بوده ، ارجاع داده است . افزون بر اين فهرست ، وى آثار ديگرى نيز دارد كه برخى از آنها را سيد محسن امين ياد كرده است . « 1 » دربارهء رسالهء حاضر و ديدگاه‌هاى مؤلف حساسيت بحث‌هاى حجاب در سالهاى بعد از مشروطه ، آيت الله بلادى را بر آن مىدارد تا در اين زمينه به ميدان مبارزه آمده و چندين رساله و كتاب را دربارهء اهميت حجاب و لزوم و وجوب آن بنگارد . بر اساس جستجوى ما سه رساله از ايشان دربارهء حجاب ياد شده است كه دو مورد از آنها در اختيار ما قرار داشت . يكى از آن‌ها رسالهء سدول الجلباب فى وجوب الحجاب به زبان فارسى است كه متن آن را در اينجا عرضه كرده‌ايم . اين اثر به سال 1330 ق / 1291 ش به چاپ رسيده است . دومين اثرى كه از ايشان دربارهء حجاب ياد شده رسالهء وجوب با برهان فى تحجّب النسوان است كه تنها در فهارس آن را ملاحظه كرده و تاكنون نسخه‌اى از آن را به دست نياورده‌ايم . سومين رسالهء ايشان كه المأثور من الدين فى تخدير نساء المؤمنين ناميده شده است ، به عربى دربارهء مسألهء حجاب مىباشد كه آن را به سال 1342 ق / 1303 ش تأليف كرده است . رساله‌هاى ايشان در همان زمان كه چاپ شده ، مورد استفادهء نويسندگان ديگر قرار گرفته است ؛ به‌طورى كه محسن فقيه شيرازى در مجلهء الاسلام ( چاپ شيراز ) ضمن نقدى كه بر مقاله‌اى از حبل المتين نوشت ، از رسائل بلادى در اين‌باره ، چنين ياد كرده است : « مخصوصا در عصر حاضر ، چند رساله در اين مسأله از قلم شريف حضرت حجة الاسلام آقاى حاج سيد عبد الله بلادى بوشهرى - دامت بركاته - بيرون آمده ، مطبوع و منتشر است . » « 2 » بدون ترديد نگاشتن سه رساله دربارهء حجاب ، نشان از اهميت اين مسأله در آن شرايط تاريخى دارد . و باز همين نكته ، اشارتى است به اين‌كه بلافاصله پس از مشروطه و آغاز تجدد در سطح وسيع ، بحث از كشف حجاب مطرح شده است . با اين حال ، بلادى در اين رساله ، در بخش نخست از آيات حجاب و در بخش دوم دربارهء احاديث مربوطه سخن گفته و اشارتى به شرايطى كه زمينهء تأليف اين رساله را فراهم كرده ، ندارد . در عين حال ، در انتهاى رساله با ياد از كشف حجاب تصريح مىكند كه « كشف حجاب از زن‌ها مستلزم اختلاط آن‌هاست با مردان اجنبى » و اين خود منجر به شيوع زنا در جامعه مىشود . پس از

--> ( 1 ) . اعيان الشيعة ، ج 8 ، ص 49 ( 2 ) . مجلهء الاسلام ، ( چاپ شيراز ) سال پنجم ، ش 2